Czy aborcja jest legalna? Prawo aborcyjne w Polsce i Europie

Czy aborcja jest legalna? Prawo aborcyjne w Polsce i Europie

Hover Box Element

Kwestia legalności aborcji stanowi jedno z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień zarówno w Polsce, jak i na szerszym europejskim forum. To temat, który budzi intensywne debaty, prowadzone zarówno na płaszczyźnie społecznej, jak i politycznej. Polska, z długą tradycją opartą na wartościach katolickich, od lat zmaga się z dynamicznymi zmianami dotyczącymi prawa do przerywania ciąży. W kontekście europejskim, różnice w podejściu do legalności aborcji między państwami członkowskimi stanowią nie lada dla harmonizacji prawa w tym obszarze.

Czy aborcja w Polsce jest legalna? Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego?

W Polsce kwestia legalności aborcji była przedmiotem wielu kontrowersji i zmian w przepisach prawa. Obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące aborcji są jednymi z najbardziej restrykcyjnych w Europie. Zgodnie z obecnym prawem, aborcja jest legalna jedynie w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia kobiety lub sytuacji, gdy ciąża wynikła z przestępstwa.  Dawniej przerwanie ciąży było możliwe również w przypadku ciężkiego uszkodzenia płodu, obecnie nie ma już takiej możliwości.

Przed październikiem 2020 roku obowiązywała bowiem ustawa z 1993 roku, która zezwalała na przerwanie ciąży jedynie w trzech sytuacjach:

  1. Gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety.
  2. Gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że dziecko urodzi się z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem lub nieuleczalną chorobą.
  3. Gdy ciąża wynikła z przestępstwa, takiego jak gwałt.

W październiku 2020 roku Trybunał Konstytucyjny Polski ogłosił, że przepis dotyczący aborcji z powodu poważnych wad płodu jest niezgodny z konstytucją. Decyzja ta spowodowała protesty i kontrowersje społeczne. W efekcie tego wyroku, w styczniu 2021 roku rząd wprowadził zmiany w prawie, zaostrzając przepisy dotyczące aborcji. Po tych zmianach przepisów legalna aborcja stała się dostępna tylko w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia kobiety w ciąży oraz w przypadku ciąży wynikającej z gwałtu. Przerwanie ciąży z powodu poważnych wad płodu przestało być legalne. Te zmiany spowodowały intensywne debaty społeczne i protesty w Polsce oraz za granicą.

Jak wygląda sprawa legalności aborcji w Europie?

Legalność aborcji w Europie różni się w zależności od kraju. Kraje, gdzie aborcja jest legalna na żądanie to Szwecja, Niemcy, Francja, Holandia, Dania, Belgia, Luksemburg, Hiszpania, Portugalia, Czechy i Słowacja. W tych krajach kobiety mają prawo dokonać aborcji bez konieczności uzasadniania decyzji. W niektórych krajach aborcja jest legalna, ale istnieją pewne warunki, które trzeba spełnić. Na przykład, aborcja może być dozwolona tylko w przypadku zagrożenia życia matki, ciężkiego uszkodzenia płodu lub w wyniku gwałtu. Przykłady to Włochy, Wielka Brrtania, Węgry, Grecja, Austria, Chorwacja i Bułgaria. Również w Polsce aborcja jest dostępna w przypadku zagrożenia życia matki oraz ciąży wynikającej z gwałtu. W niektórych krajach Europy aborcja jest bardzo ograniczona lub wręcz zakazana. W takich miejscach aborcja jest dozwolona jedynie w sytuacjach, gdy zagrożone jest życie matki. Przykłady to Malta, Andora i San Marino. W niektórych krajach prawo aborcyjne zmienia się na przestrzeni lat. Przed zmianami w prawie, aborcja była zakazana w Irlandii, jednak w 2018 roku odbyło się referendum, w którym większość głosujących opowiedziała się za zniesieniem prawie całkowitego zakazu aborcji. W Irlandii Północnej z kolei, do 2019 roku aborcja była praktycznie zakazana, ale wprowadzono zmiany, które umożliwiają dostęp do aborcji w pewnych warunkach. 

Legalna aborcja w Czechach — liberalne prawo aborcyjne

Czechy mają stosunkowo liberalne przepisy dotyczące aborcji w porównaniu do niektórych innych krajów, co pozwala na legalne przeprowadzanie aborcji na żądanie do 12 tygodnia ciąży. Po 12 tygodniu ciąży aborcja może być wykonana jedynie z powodu poważnych wad płodu, zagrożenia dla życia matki lub innych poważnych sytuacji. W Czechach aborcja jest więc legalna i regulowana ustawą o zdrowiu reprodukcyjnym. Aborcja na żądanie jest możliwa do 12 tygodnia ciąży bez podawania przyczyny. Kobiety nie muszą uzasadniać decyzji o przerwaniu ciąży w tym okresie. Ponadto, aborcja może być przeprowadzona do 24 tygodnia ciąży w przypadku poważnych wad płodu, zagrożenia zdrowia matki lub innych istotnych powodów.

Procedury aborcyjne muszą być przeprowadzane przez lekarza w placówkach medycznych, które spełniają określone standardy. Kobiety mają prawo do pełnej informacji na temat procedury aborcyjnej, a decyzja o przerwaniu ciąży musi być dobrowolna. Opieka przed i poaborcyjna jest również dostępna, aby zapewnić wsparcie kobietom w procesie podejmowania decyzji i przechodzenia przez samą procedurę. Warto podkreślić, że Czechy są jednym z krajów europejskich, gdzie przepisy dotyczące aborcji są stosunkowo liberalne w porównaniu do niektórych innych państw. Decyzja o legalności aborcji jest zazwyczaj przedmiotem debat społecznych, etycznych i politycznych, a przepisy prawne mogą ewoluować w czasie.